تقسيم بندي ذهن و شخصیت از نظر فرويد

فرويد بعنوان پدر علم روانكاوي، سه تقسيم بندي كلي بر ذهن و شخصيت انسانها دارد. كه همچنان به قوت خود باقي هستند و روان شناسان در تجزيه و تحليل رواني ذهن و شخصيت از آن دستاوردها بهره مي برند.


تقسيم بندي ذهن

1- هشيار يا خودآگاه: آگاهي و هشياري هم اكنوني شخص.

2- نيمه هشيار يا نيمه آگاه: همة اطلاعاتي كه هم اکنون در ذهن حاضر نيستند ولي اگر بخواهيم مي توانيم آنها را به بخش آگاهي فراخوانيم.

3- ناهشيار يا ناخودآگاه: در واقع انبار تكانه ها، خواسته ها و خاطرات غير قابل دسترس است كه بر تفكرات و رفتارهاي شخص تاثير مي گذارد.

 تقسيم بندي شخصيت

1- نهاد: ابتدایی ترین بخش شخصيت، و خواستگاه خود و فراخود است. نهاد از بدو تولد كودك وجود دارد و شامل ابتدایی ترین تكانه هاي زيستي يا سايق هاست. نهاد بر اساس اصل لذت، ارضاي فوري اين تكانه ها را مي طلبد.

2- خود: با توجه به اصل واقعيت، كودك مي آموزد كه تكانه ها به فوريت قابل ارضا نيستند. خود زماني پديدار مي شود كه كودك مي آموزد به مقتضيات محيط توجه كند.

3- فراخود: این بخش درباره درست يا غلط بودن اعمال انسان داوري مي كند. بطور كلي فراخود دروني شدة ارزشها و اخلاقيات جامعه است. و شامل وجدان فرد و تصويري است كه او از شخصيت اخلاقي آرماني دارد. فراخود در پاسخ به پاداش و تنبه والدين ايجاد مي شود.

به اعتقاد فرويد، اين سه بخش شخصيت غالباً در تعارض با يكديگر هستند: خود، ارضاي تمايلات فوري نهاد را به تاخير مي اندازد و فراخود با هر دو آنها مبارزه مي كند زيرا رفتارهاي آنها غالباً با معيارهاي اخلاقي تطبيق نمي كند. در شخصيت متعادل فرويد، خود داراي جديت ولي انعطاف پذير است. يعني اصل واقعيت بر آن حكومت مي كند.